Kategorie: Wszystkie | Arytmetyka | Liczby rzymskie | Procenty | Ułamki
RSS
czwartek, 27 stycznia 2011
Liczby rzymskie - przykłady

Dzisiaj chciałam przedstawić kilka przykładów liczb rzymskich.


Poniżej znajduje się 5 dat, dziennych i rocznych, zapisanych w sposób tradycyjny i cyframi rzymskimi.


Dzisiejsza data

27-01-2011

XXVII-I-MMXI


Data założenia Akademii Krakowskiej

12-05-1364

XII-V-MCCCLXIV


Data bitwy pod Grunwaldem

14-07-1410

XIV-VII-MCDX


Data uchwalenia Konstytucji 3-go Maja

03-05-1791

III-V-MDCCXCI


Data odzyskania przez Polskę niepodległości

11-11-1918

XI-XI-MCMXVIII

wtorek, 25 stycznia 2011
Cyfry rzymskie - zapis

Liczby uzyskuje się na zasadzie kombinacji, dodawania lub odejmowania poszczególnych symboli. Wartości znaków umieszczonych koło siebie sumuje się:

I – 1

II – 2 (1+1)

III – 3 (1+1+1)

ale

IV to 4

ponieważ V

V – 5

łatwo zauważyć, że 4 to po prostu 5 bez 1, zauważymy też, że nie umieszcza się tych samych znaków koło siebie więcej niż trzy razy

VI – 6

czyli 6 to 5 i 1

idąc dalej tym tropem

VII – 7

VIII – 8

i

IX – 9

a

X – 10

czyli znowu 9 to 10 bez 1

XI – 11 – to już logiczne

XII – 12

XIII – 13

i

XIV – 14

XV – 15

XVI – 16

XVII – 17

XVIII – 18

XIX – 19

XX – 20

zapis powyżej 20 przebiega według wzorca

XXX – 30

i tak aż do

XXXVIII – 38

XXXIX - 39

XL – 40

XLIX – 49

L – 50

teraz już wiadomo, dlaczego 49 to 50 bez 10 (L – X)

LI – 51

LX – 60

XC – 90

C – 100

CX – 110

CL – 150

CC – 200

CD – 400

D – 500

CM – 900

M – 1000

Nie ma symboli oznaczających wyższe wartości niż 1000. Obecnie nie używa się wyższych liczb niż dwa, trzy tysiące, więc nie będziemy się skupiać nad ich zapisem.

poniedziałek, 24 stycznia 2011
Cyfry rzymskie

Cyfry rzymskie wywodzą się z etruskiego zapisu, przejętego przez Rzymian około 5 w. p.n.e. Zapis liczb jest logiczny i łatwy do zrozumienia, kieruje się powtarzalnymi i prostymi w zastosowaniu zasadami, ale nie jest łatwy w odczycie i uniemożliwia prowadzenie działań pisemnych (dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie) w takim kształcie, w jakim je znamy. Rzymskimi cyframi nie można też zapisać ułamków.

W zapisie stosujemy 7 liter I, V, X, L, C, D i M. Nie ma zera.

Jakie są obecnie praktyczne zastosowania rzymskich liczb?

  • oznaczanie wieków (w historii) (I w n.e.)

  • numerowanie szkół średnich (liceów) (X Liceum im. Marii Konopnickiej)

  • numery klas i lat studiów (II b)

  • numerowanie władców (Zygmunt III Waza)

  • nazwy wydarzeń historycznych (II Wojna Światowa)

  • w niektórych przypadkach numerowanie rozdziałów w książkach

  • czasami służy do numeracji miesięcy (wymiennie z arabskimi)

  • zapisywanie dat powstania budynków (umieszczane na murach)

  • odczytywanie starych dat





Przewodnik po Krakowie










Jeżeli masz pytania albo uwagi to będzie mi bardzo miło, jeżeli podzielisz się nimi ze mną matematyka@matematycznie.za.pl